Welke rassen hebben het meest last van hitte?
Sanne de Vries · Redacteur, dierenwelzijn en producten voor huisdieren
Sanne woont met een labrador en twee katten in Noord-Brabant, een van de warmste streken van Nederland in de zomer. Nederland heeft bovendien een vochtig zeeklimaat, en juist die vochtigheid maakt hijgen minder effectief voor een hond. Al enkele seizoenen test ze in de praktijk wat dieren echt helpt tegen de hitte en wat alleen maar zo lijkt.
Het eerste kenmerk: de snuit
Een hond zweet niet. De paar zweetklieren die hij heeft zitten in de voetzolen en leveren praktisch niets op. Zijn hele temperatuurregeling loopt via hijgen: hij ademt snel en oppervlakkig, er verdampt vocht van de tong en uit de luchtwegen, en zo wordt er warmte aan het lichaam onttrokken.
Bij een kortsnuitige hond werkt juist die weg slecht. De luchtwegen zijn samengedrukt, de neusgaten vaak nauw, en voor dezelfde hoeveelheid lucht is veel meer spierarbeid nodig. Die arbeid maakt op zijn beurt warmte. Hij hijgt dus meer en bereikt er minder mee.
Voor een Franse bulldog is een koel oppervlak geen comfortartikel: het is de hoofdweg die hem rest, want hij kan zijn warmte kwijt via zijn buikzijde, waar de vacht dun is en de huid de vloer raakt.
Het tweede kenmerk: de vacht
Hier wordt vaak verkeerd geredeneerd. Niet de lengte beslist, maar de dichtheid van de ondervacht. Een Duitse herder heeft geen bijzonder lange vacht, maar wel een zeer dichte ondervacht die als isolatielaag werkt. Een windhond, met korte en dunne vacht, redt zich in de hitte veel beter dan een berner sennenhond.
Om dezelfde reden staat de Britse korthaar hoog in de kattenlijst ondanks het korte haar: zijn ondervacht is uitzonderlijk dicht.
Wat helpt is borstelen, niet scheren. De dode ondervacht eruit halen verlaagt de isolatie zonder de bescherming weg te nemen. Scheren haalt bij rassen met een dubbele vacht ook de laag weg die tegen warmte van buiten en tegen verbranding beschermt.
Het derde kenmerk: de massa
Een groot lichaam maakt meer warmte en heeft in verhouding minder oppervlak om die kwijt te raken. Daarom heeft een berner sennenhond, een cane corso of een rottweiler het zwaarder dan een jack russell.
De factor die in de praktijk het zwaarst weegt, en die in geen enkele rassentabel staat, is overgewicht. Vetweefsel isoleert, en een hond met overgewicht verplaatst bij elke stap ook meer massa. Een te zware labrador heeft het in de zomer moeilijker dan een slanke Duitse herder.
Rassen op risiconiveau
De tabel hieronder rangschikt niet op populariteit maar op de drie kenmerken hierboven. Staat jouw ras er niet bij, kijk dan naar snuit, vacht en gewicht — dat zegt hetzelfde.
| Ras | Risico | Waarom |
|---|---|---|
| Franse bulldog | zeer hoog | Korte snuit: hijgen is sterk beperkt |
| Mopshond | zeer hoog | Korte snuit, vaak ook overgewicht |
| Cane corso | hoog | Grote lichaamsmassa, verkorte snuit |
| Duitse herder | hoog | Dichte ondervacht die in de zomer isoleert |
| Golden retriever | hoog | Lange, dichte vacht |
| Berner sennenhond | hoog | Lange vacht, veel massa, donkere kleur |
| Engelse setter | hoog | Lange vacht, en een zeer actieve hond |
| Labrador retriever | gemiddeld | Dichte dekvacht, aanleg voor overgewicht |
| Teckel | gemiddeld | Lange rug, laag bij de grond, weinig lucht onder de buik |
| Chihuahua | laag | Weinig massa, korte vacht, koelt snel af |
En bij katten
Katten verdragen hitte beter dan honden: hun voorouders leefden in droge streken. Twee groepen vormen een uitzondering, en dat is een kwestie van anatomie.
| Ras | Risico | Waarom |
|---|---|---|
| Pers | zeer hoog | Lange vacht én platte neus tegelijk |
| Maine coon | hoog | Halflange dichte vacht, het grootste huiskattenras |
| Noorse boskat | hoog | Dichte wintervacht, gefokt voor de kou |
| Britse korthaar | gemiddeld tot hoog | Zeer dichte ondervacht ondanks het korte haar |
| Europese korthaar | laag tot gemiddeld | Korte vacht, regelt zichzelf goed |
De pers stapelt de twee risicofactoren op elkaar: lange vacht en platte neus. Daarmee is het de kwetsbaarste huiskat die er is. Hoe katten hitte laten merken en wat er helpt, staat op de pagina's kat en hitte: de signalen en kat afkoelen.
Wat dat in de praktijk verandert
Bij een dier uit de bovenste rijen schuift alles een stukje naar voren. Eerder en korter uitlaten. Opletten vanaf 25 graden in plaats van vanaf 30. En een groter ligvlak, want een dier dat via de ademhaling slecht warmte kwijtraakt, heeft des te meer contactoppervlak nodig.
Daarom is bij twijfel de maat erboven de juiste keuze: niet omdat een grote mat meer koelt, maar omdat een dier dat kan opschuiven altijd een plek vindt die nog niet is opgewarmd. Waarom het effect op één plek zakt, staat in hoe lang een koelmat werkt.
Veelgestelde vragen
Waarom verdragen kortsnuitige honden hitte zo slecht?
Omdat een hond zijn temperatuur vrijwel alleen regelt door te hijgen: er verdampt vocht van de tong en uit de luchtwegen, en dat neemt warmte mee. Een kortsnuitige hond zoals een Franse bulldog heeft verkorte luchtwegen en vaak nauwe neusgaten: voor dezelfde hoeveelheid lucht moet hij veel meer spierarbeid leveren, en die arbeid maakt op zijn beurt warmte. Hij hijgt dus meer en bereikt er minder mee.
Moet ik mijn langharige hond in de zomer scheren?
Bij rassen met een dubbele vacht zoals de Duitse herder, de husky of de australian shepherd in de regel niet. De vacht isoleert in beide richtingen en beschermt de huid tegen verbranding: geschoren wordt het vaak slechter in plaats van beter. Wat werkelijk helpt is de dode ondervacht er grondig uit borstelen. Zit de vacht sterk in de klit, laat die beslissing dan aan deskundige handen.
Hebben zwarte honden het zwaarder?
In de zon wel, een donkere vacht neemt meer stralingswarmte op. In de schaduw of binnen doet de kleur vrijwel niets: daar tellen de dichtheid van de vacht, de lengte van de snuit en de lichaamsmassa.
Mijn hond is een kruising en staat hier niet bij, wat geldt er voor hem?
Voor een kruising gelden dezelfde drie kenmerken: hoe lang is de snuit, hoe dicht is de vacht, hoeveel weegt hij. Wie op die drie let, weet meer dan welke rassentabel hem kan vertellen — en kruisingen staan sowieso in geen enkele lijst.
Heeft een koelmat bij deze rassen meer zin?
Voor hen maakt het meer verschil, omdat ze minder alternatieven hebben. Een hond die slecht hijgt, leunt veel zwaarder op warmteafgifte via de onderkant van zijn lichaam, en daar is een koel ligvlak precies voor. De mat vervangt echter geen schaduw, geen water en geen dierenarts bij een hitteberoerte.
Deze tekst vervangt het oordeel van een dierenarts niet.
Meer oppervlak voor wie het nodig heeft
Vier maten tot 150 × 100 cm. Voor kortsnuitige en langharige dieren kun je beter een maat groter nemen.
Gratis verzending · 30 dagen retourrecht · Antwoord binnen 24 uur